Panhard PVP
Mateusz J. Multarzyński
Kieszonkowy pojazd opancerzony
Panhard PVP
W 2004 roku francuska agencja zamówień wojskowych DGA (Délégation générale pour l’armement) złożyła zamówienie na pierwszą partię 314 sztuk nowych pojazdów opancerzonych Auverland/Panhard PVP (Petit Véhicule Protégé). Wartość kontraktu wynosiła 40 milionów euro. W ten sposób zainicjowany został proces zastępowania klasycznych samochodów terenowo-osobowych Peugeot P4 VLTT (Véhicule de liaison tout-terrain) nową konstrukcją, lepiej przystosowaną do wymogów współczesnego pola walki. Nowy pojazd oferował nie tylko lepsze osiągi czy parametry użytkowe, ale również wyższy poziom ochrony, tzw. force protection. Jest to dziś szczególnie ważne zarówno z punktu widzenia bieżących potrzeb operacyjnych, interesów politycznych, jak i ekonomii, gdyż śmierć żołnierza to bardzo duża strata, również w wymiarze finansowym.

Zgodnie z założeniami uruchomionego w 2004 roku programu PVP, francuskie wojska lądowe chciały pozyskać 933 pojazdy o łącznej wartości 108 mln euro, których dostawy miały się rozpocząć w 2007 roku, a zakończyć w 2012 roku. Jednak, przyjęty w 2009 roku, pakiet kryzysowy pozwolił na zwiększenie tempa produkcji i sfinalizowanie całego kontraktu już w 2011 roku oraz na pozyskanie docelowej ilości ok. 1500 wozów do 2015 r. W związku z tym, w ubiegłym roku DGA złożyła zamówienie na kolejnych 200 Panhardów PVP. To pozwoli na zastąpienie części z ponad 13 000 Peugeotów P4, zamówionych na początku lat 80. XX w. Wprowadzone do linii w 2009 roku PVP mają w pierwszej kolejności zapewnić zwiększenie mobilności i ochrony jednostek logistycznych oraz wsparcia.
Od Hotchkissa do PVP
Na początku lat 70. XX w. francuskie Ministerstwo Obrony podjęło decyzję o stopniowej wymianie posiadanej floty pojazdów terenowych używanych przez całe siły zbrojne, którą uznano za przestarzałą W większość tworzyły ją samochody Hotchkiss M-201, będące licencyjną wersją wojennego Willysa MB (od 1963 r. Kaiser Jeep), produkowanego we Francji w latach 1954–1969 (ponad 40 000 szt.). Następcą amerykańsko-francuskich „terenówek” została niemiecko-francuska konstrukcja – Peugeot P4, będący połączeniem podwozia Mercedesa-Benz G-Wagen (patrz NTW 1 i 2/2006) z francuskim silnikiem – wysokoprężnym i benzynowym (z Peugeota 504) – oraz skrzynią biegów (z Peugeota 604). We Francji wykonana została także instalacja elektryczna oraz spawano i malowano nadwozie. Lukratywny kontrakt na 15 000 P4 otrzymała w 1981 r. firma Peugeot, tworząca od 1974 r. wraz Citroenem koncern PSA, do którego należała także marka Panhard (kupiona w 1965 r. przez Citroena). Montaż odbywał się początkowo w zakładach Peugeota w Sochaux, ale w 1985 r. przeniesiono go do fabryki Panharda w Marolles-en-Hurepoix, firmy która miała wieloletnie doświadczenie w produkcji pojazdów wojskowych, głównie opancerzonych, jak: Panhard 178, AML, EBR 75, VRC czy VBL.
Koniec zimnej wojny, a szczególnie nowe warunki konfliktów toczących się na przełomie tysiącleci, wymusiły na wielu armiach liczne zmiany, poczynając od systemu szkolenia, poprzez taktykę działań po sprzęt, w tym także pojazdy. Okazało się, że wielu zadań, do tej pory realizowanych przy pomocy nieopancerzonych samochodów osobowo- terenowych, nie da się już wykonywać w sposób bezpieczny oraz efektywny. Z drugiej strony wykorzystywanie w rolach, pełnionych wcześniej przez „terenówki”, wozów bojowych – kołowych transporterów opancerzonych czy pojazdów minoodpornych (MRAP) jest ekonomicznie i taktycznie nieuzasadnione. Stąd potrzeba dysponowania pojazdami zapewniającymi akceptowalny poziom ochrony, a jednocześnie nieodbiegającymi znacznie masą, wielkością oraz mobilnością od samochodów osobowo-terenowych. Siły Zbrojne Republiki Francuskiej potrzebowały zatem konstrukcji mającej wypełnić lukę pomiędzy Peugeotem P4 a większymi i wyspecjalizowanymi kołowymi pojazdami opancerzonymi, jak VBL, VAB czy ERC 90, która charakteryzowałaby się satysfakcjonującym poziomem ochrony, uniwersalnością (odpowiednio obszerne nadwozie) oraz wysoką mobilnością taktyczną i strategiczną. Efektem tych potrzeb był, uruchomiony w 2004 roku, program PVP (petit véhicule protégé, mały pojazd opancerzony), w ramach którego miano pozyskać lekki samochód opancerzony, charakteryzujący się poza doskonałymi właściwościami terenowymi i możliwością transportu lotniczego (na pokładach samolotów C-130 i C-160) także łatwością integracji ze specjalistycznym wyposażeniem. Pomimo doświadczenia w produkcji kołowych pojazdów opancerzonych oraz pozycji tradycyjnego dostawcy tej kategorii wozów dla francuskiego Ministerstwa Obrony, tym razem firma Panhard musiała uznać wyższość konkurencyjnej konstrukcji. W wrześniu 2004 roku zamówienie na PVP zostało złożone w firmie Société nouvelle des automobiles Auverland (SNAA), której Auverland A4 AVL (Armoured Vehicle Light) najlepiej spełniał wymagania wojska, co potwierdziły porównawcze testy techniczno-operacyjne prowadzone na stokach Mont Ventoux w Prealpach Prowansalskich. Pokonał on w nich m.in. Panharda PVP, bazującego na wzmocnionym (DMC 4,4 t) podwoziu Mercedesa- Benz G-Wagen z silnikiem o mocy 115 kW/150 KM.
Powstała w 1984 roku spółka Auverland specjalizowała się w produkcji samochodów terenowych, których odbiorcą była głównie Francja. Skala produkcji nie była duża i wynosiła ok. 300 pojazdów rocznie, które trafiały głównie na francuski rynek (cywilny oraz do służb mundurowych). W 2005 roku Auverland odkupił Panharda od koncernu PSA i zaczął wytwarzanie swoich konstrukcji, w tym PVP z logo Panharda. I tak po raz kolejny marka Panhard zmieniła właściciela, a przed zapomnieniem uratowała ją renoma oraz bardzo dobra rozpoznawalność na światowych rynkach. Od stycznia 2006 roku nowa firma działa pod nazwą Panhard General Defense i prowadzi produkcję w dwóch lokalizacjach: w Marolles-en-Hurepoix (siedziba Panharda) i w Saint-Germain Laval (siedziba Auverlanda). Decyzją Sztabu Generalnego Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych Republiki Francuskiej (EMAT, État-major de l’armée de terre) Auverland A4AVL/Panhard PVP został przyjęty do uzbrojenia w listopadzie 2007 roku, a wdrażany jest do służby operacyjnej od sierpnia 2009 roku. rynkach.
Pełna wersja artykułu w magazynie NTW 2/2012