Zatopienie lotniskowca HMS Avenger
Grzegorz Bukała
Zatopienie lotniskowca HMS Avenger
Lądowanie Aliantów na wybrzeżu Afryki Północnej, znane jako operacja „Torch”, całkowicie zaskoczyło dowództwa państw Osi odpowiedzialne za akweny zachodniego Morza Śródziemnego i Atlantyku. Jednak po potwierdzeniu pierwszych informacji przystąpiono w miarę posiadanych możliwości do kontrakcji. Przeciwko flocie desantowej zostały skierowane wszystkie dostępne niemieckie samoloty oraz okręty podwodne. Pomimo silnej i dobrze zorganizowanej obrony przeciwlotniczej i przeciwpodwodnej zdołały one zadać kilka dotkliwych strat, jednak za cenę bezgranicznego poświęcenia lotników i marynarzy spod znaku swastyki, dla których niejednokrotnie były to ostatnie ataki. Największy sukces w tych starciach odniósł U 155 dowodzony przez 32-letniego kawalera Krzyża Rycerskiego Krzyża Żelaznego, kpt. mar. Adolfa Corneliusa Pieninga, który zatopił brytyjski lotniskowiec eskortowy HMS Avenger.

28 listopada 1939 roku na zlecenie armatora Moore-McCormack Lines1 w stoczni Sun Shipbuilding & Dry Dock Corporation w Chester w stanie Pensylwania rozpoczęto pod numerem stoczniowym 86 (wg Maritime Commission był to kadłub nr 59) budowę liniowca towarowo- -pasażerskiego typu C-3. Niecały rok później, dokładnie 27 listopada 1940, w chwili uroczystego wodowania otrzymał on nazwę m/s Rio Hudson (9700 BRT). Po zakończeniu uroczystości kadłub został odholowany do nabrzeża wyposażeniowego stoczni, gdzie kontynuowano prace. Mniej więcej w tym samym czasie z brytyjskiej Admiralicji zostało skierowane zapytanie do US Navy odnośnie zakupu i przebudowy na lotniskowce pomocnicze (potem zw. eskortowymi) odpowiednich statków handlowych. Kilka miesięcy później, 11 marca 1941 roku, ustawa Lend-Lease Act (o pożyczce i dzierżawie) została przyjęta przez amerykański Senat. Pięć jednostek wyselekcjonowanych do przebudowy zostało zakupionych 31 lipca przez rząd USA i wypożyczonych Wielkiej Brytanii. Był wśród nich m/s Rio Hudson odkupiony od armatora i przeholowany do Mariners Harbor w Nowym Jorku, gdzie w tamtejszej stoczni Staten Island Shipyard of Bethlehem Steel Corporation rozpoczęto 1 sierpnia 1941 roku jego przebudowę jednocześnie nadając mu oznaczenie BAVG 2 (British Auxiliary Aircraft Carrier No 2). Przebudowa statku obejmowała usunięcie nadbudówek i zainstalowanie na pilersach lekkiego drewnianego pokładu lotniczego, który początkowo obejmował 70% długości jednostki. Niewielki zamknięty hangar został ulokowany w części rufowej i był obsługiwany przez pojedynczy podnośnik. Z powodu braku nadbudówki wyspowej małe zamknięte stanowisko dowodzenia umieszczono poniżej dziobowego krańca pokładu lotniczego, a dla polepszenia pola obserwacji, jego skrzydła zostały wysunięte na obie burty. Pierwsi marynarze Royal Navy przybyli na BAVG 2 w grudniu 1941 roku, a przebudowa została zakończona 1 marca 1942. Następnego dnia HMS Avenger3 (znak taktyczny D 14) został wcielony do służby pod dowództwem kmdra por. Anthony’ego Paula Colthursta z Royal Navy i od 15 marca rozpoczął próby morskie. Bardzo szybko w czasie pierwszych rejsów dostrzeżono różnorodne usterki, z których wiele dotyczyło napędu głównego – dwóch silników wysokoprężnych wyprodukowanych przez Sun S.B. & D.D. na licencji brytyjskiej firmy Doxford pracujących poprzez zbiorczą przekładnię redukcyjną na pojedynczą śrubę napędową. Dla ich usunięcia 18 kwietnia okręt został skierowany do Brooklyn Navy Yard w Nowym Jorku, gdzie równocześnie zainstalowano brytyjskie urządzenia łączności. Naprawy, instalacja i ich dostrajanie zajęły dwa tygodnie i 30 kwietnia Avenger opuścił Nowy Jork razem z konwojem zbiornikowców AT-15. Pomimo prac związanych z ulepszeniem systemu napędowego, do końca służby okrętu sprawiał on nieustanne problemy dla obsługi (zawodziły sprzęgła elektromagnetyczne).
Pełna wersja artykułu w magazynie MSiO 11/2008