Zmodernizowany MiG-31BM
Piotr Butowski
Zmodernizowany MiG-31BM
Pierwsza jednostka Sił Powietrznych Federacji Rosyjskiej, 458. pułk lotnictwa myśliwskiego w bazie Kotłas na północy Rosji otrzymuje pierwsze zmodernizowane ciężkie myśliwce przechwytujące MiG-31BM. MiG-31 jest rzadziej wspominany, niż MiG-29 i Su-27, głównie dlatego, że nie ma on bezpośredniego odpowiednika w innych krajach i jego rola jest często niezrozumiana. MiG-31 nie jest przeznaczony do prowadzenia manewrowej walki powietrznej, służy natomiast do prowadzenia autonomicznych działań w osłonie najważniejszych obiektów przed atakiem strategicznych bombowców uzbrojonych w rakiety samosterujące.

Główny cel modernizacji to umożliwienie użycia przez MiG-31BM nowych typów rakiet „powietrze-powietrze”, a także wydłużenie zasięgu radaru oraz wdrożenie nowych zakresów jego pracy. Zmodernizowany radar Zasłon-AM otrzymał nowy komputer Bagiet-55-06 (zamiast starego Argon A-15A) oraz nowe oprogramowanie. Antena z pasywnym skanowaniem elektronicznym pozostała bez zmian. Zasięg zmodernizowanego radaru wynosi +240 km (poprzednio – +120 km); radar śledzi 24 cele i na 6 z nich równocześnie naprowadza rakiety (poprzednio – odpowiednio – 10 i 4). Obecne radary Zasłon-A są remontowane i modernizowane do poziomu Zasłon-AM przez zakład Leniniec w St Petersburgu (który przed laty je produkował) na podstawie projektu instytutu NIIP im. Tichomirowa z Żukowskiego. W kabinie operatora uzbrojenia (tylnej) dotychczasowy telewizyjny ekran sytuacji taktycznej zastąpiono wyświetlaczem ciekłokrystalicznym. MiG-31BM otrzymał nowe urządzenia łączności (radiostacje R800L) oraz ulepszone środki radionawigacyjne. Płatowiec, ani silniki samolotu nie są modernizowane; prowadzony jest jedynie remont płatowca i przedłużenie jego resursu do 3500 godzin lub 30 lat. Ponieważ najmłodsze MiG-31 pochodzą z 1994 r., to znaczy, że MiG-31BM pozostanie w służbie do 2024 r. Najważniejszym rezultatem modernizacji MiG-31BM jest rozszerzenie jego zestawu uzbrojenia o rakiety K-37M o deklarowanym zasięgu dochodzącym do 200 km (litera K oznacza, że rakieta jest wciąż w stadium prób; później otrzyma ona indeks R-37M). Rakieta K-37M (izdielije 610M) ma długą historię. Jeszcze w 1989 r. rozpoczęły się próby jej pierwszej wersji K-37 (NATO: AA-X-13 Arrow) przeznaczonej dla opracowywanego wtedy ciężkiego myśliwca przechwytującego MiG-31M. Jesienią 1993 r. MiG-31M zestrzelił rakietą K-37 cel powietrzny w odległości 240 km. Później, wraz z rezygnacją z myśliwca MiG-31M przerwano także prace nad K-37. Rakieta K-37 została pokazana publicznie tylko raz, w 1995 r. na wystawie MAKS w Żukowskim, wraz z MiG-31M.
Pełna wersja artykułu w magazynie Lotnictwo 5/2009